7 listopada 2003 roku, grupa osób zamieściła w Gazecie Wyborczej oraz Rzeczpospolitej następujący apel o utworzenie centrowego ruchu obywatelskiego:
APEL
WARSZAWA, 7 LISTOPADA 2003 R.
Zwracamy się do osób, ugrupowań i sił społecznych, którym drogie są takie wartości, jak: prawość w służbie publicznej, tolerancja, wolność w granicach prawa, demokracja, sprawiedliwość, równość szans życiowych wszystkich obywateli i bezwzględna równość wobec prawa. Do tych ludzi, którzy opowiadają się za gospodarką opartą o prawa rynkowe, regulowane wszakże rozsądną interwencją państwa. Państwa będącego arbitrem w rywalizacjach czy konfliktach grup społecznych, nie odpowiadającego się po żadnej ze stron i rozumnie reagującego na naciski roszczeniowe. Państwa świeckiego, ale uznającego za podstawowe zasady moralne wywodzące się z Dekalogu, zrodzone w dyskusjach wskazania myśli humanistycznej oraz przyjęte zobowiązania i normy prawne.
Zwracamy się także do: ludzi, którzy nie znaleźli dotąd miejsca na mapie politycznej; ludzi, którzy zrazili się do polityki, a chcą poprzeć próbę wyjścia z impasu; ludzi młodych, wierzących w uczciwość i ideały.
Dziś - gdy nastąpiła daleko idąca kompromitacja przedstawicieli klasy politycznej, gdy boleśnie została ujawniona panująca w agendach władzy korupcja, a zarazem niekompetencja w zarządzaniu państwem - grozi Polsce aktywizacja sił ekstremalnych, ugrupowań populistycznych zarówno po prawej, jak i po lewej stronie sceny politycznej. Jednocześnie zaś - wskutek rozbicia, rozdrobnienia czy wręcz uśpienia sił reprezentujących środek tejże sceny politycznej - może dojść do ich zupełnego zniknięcia z życia publicznego.
W tej sytuacji apelujemy do wszystkich, którzy utożsamiają się z wymienionymi wyżej ideałami i zasadami, aby zjednoczyli swe siły przeciw korupcji, niekompetencji oraz ekspansji ideologii ekstremalnych poprzez powołanie ruchu, który podjąłby zdecydowaną próbę gruntownego uzdrowienia życia politycznego i związanych z polityką agend gospodarczych, przywrócił uczciwość i kompetencję jako niezbywalne cechy polityka i zagrodził drogę populizmowi i brutalności w życiu publicznym.
Nie powinniśmy biernie przyglądać się wydarzeniom w Polsce. Wspólnie odpowiadamy za naszą ojczyznę.
WŁADYSŁAW BARTOSZEWSKI (HISTORYK, DYPLOMATA), GRAŻYNA BORKOWSKA (HISTORYK LITERATURY), HALINA BORTNOWSKA-DĄBROWSKA (PUBLICYSTKA), MAŁGORZATA CZERMIŃSKA (HISTORYK LITERATURY), ROMAN DUDA (MATEMATYK), MACIEJ GELLER (FIZYK) JANUSZ GRZELAK (PSYCHOLOG), CZESŁAW HERNAS (HISTORYK LITERATURY) JERZY ILG (REDAKTOR), JERZY JARZĘBSKI (HISTORYK LITERATURY), ALDONA JAWŁOWSKA (SOCJOLOG), ADOLF JUZWENKO (DYREKTOR OSSOLINEUM), URSZULA KOZIOŁ (PISARKA), TOMASZ ŁUBIEŃSKI (PISARZ), JANUSZ MACIEJEWSKI (HISTORYK LITERATURY), PIOTR MATYWIECKI (PISARZ), PIOTR MITZNER (PISARZ), JAN NOWAK-JEZIORAŃSKI (REDAKTOR, PUBLICYSTA), JERZY POMIANOWSKI (REDAKTOR, PUBLICYSTA), ADAM POMORSKI (TŁUMACZ ESEISTA), ANDRZEJ ROMANOWSKI (HISTORYK LITERATURY), WIESŁAW SANIEWSKI (REŻYSER), ANDRZEJ SICIŃSKI (SOCJOLOG), RYSZARD SICIŃSKI (PRAWNIK), WŁODZIMIERZ SIWIŃSKI (EKONOMISTA), BARBARA SKARGA (HISTORYK FILOZOFII), STEFAN STARCZEWSKI (SOCJOLOG KULTURY), JERZY SZACKI (SOCJOLOG), MAŁGORZATA SZPAKOWSKA (HISTORYK IDEI), JANUSZ TAZBIR (HISTORYK), PIOTR WĘGLEŃSKI (GENETYK, REKTOR UW), PIOTR WOJCIECHOWSKI (PISARZ), JACEK WOŹNIAKOWSKI (WYDAWCA, HISTORYK SZTUKI).
Tyle autorzy apelu.
Na apel odpowiedziało ponad 600 osób z całej Polski. 12 stycznia w Domu Literatury w Warszawie odbyło się pierwsze spotkanie osób, które zgłosiły akces do ruchu. Kolejne spotkania odbyły się w Krakowie 13 lutego i w Szczecinie 13 Tych, którzy solidaryzują się z apelem i gotowi są go poprzeć, prosimy o przekazanie akcesu do niego na adres: Polski PEN Club: 00-079 Warszawa, Krakowskie Przedmieście 87/89 lub Fundacja Kultury: 00-364 Warszawa, ul. Ordynacka 13 m.6 z dopiskiem „apel”. Akces można też zgłaszać pocztą elektroniczną na adres: apalczew@mimuw.edu.pl. Należy podać: imię, nazwisko, adres, adres e-mail oraz zakres kompetencji.marca.
W drugiej połowie marca odbędzie się spotkanie we Wrocławiu. Dopiero po tych spotkaniach wyłonione zostaną władze ruchu oraz zapadnie decyzja co do kształtu organizacyjnego (nieformalny ruch społeczny, stowarzyszenie?). Tylko jedna osoba optowała za powołaniem partii politycznej. Większość była temu pomysłowi niechętna. Na razie przyjęto nazwę Inicjatywa 33 oraz powołana została Rada Programowa: honorowy przewodniczący Jan Nowak-Jeziorański, kierujący pracami Rady Stefan Starczewski
W czasie dyskusji w Warszawie przeważały głosy za powołaniem stowarzyszenia. Dominował pogląd, że obecnie nie da się działać bez środków finansowych i bez sformalizowanej struktury. Były też jednak głosy za luźnym ruchem obywatelskim. Nawiązywano wielokrotnie do tradycji Konwersatorium „Doświadczenie i Przyszłość”. Wśród zgromadzonych dominowało środowisko inteligenckie, literacko-akademickie, ale były i osoby z innych środowisk. Nie udało się niestety uniknąć wypowiedzi o tym, że „Piłsudzki był wielki, a granica Polski powinna być na Dnieprze (a jeszcze lepiej na Huang-he lub Mekongu)”, ale jest to normalne zjawisko przy powstawaniu nowych ruchów społecznych.
Na przełomie maca i kwietnia planowane jest spotkanie dyskusyjne organizowane z inicjatywy Rady Programowej poświęcone tematowi: Co należy naprawić w Rzeczypospolitej - sprawy ustrojowe. O miejscu i czasie spotkania poinformujemy.

Redaktor Odpowiedzialny