Na wzgórzach ponad starą inkaską stolicą Peru, Cusco, wznoszą się ruiny potężnej fortecy Inków - Sacsayhuaman. Kompleks otoczony jest podwójnym potężnym murem z głazów o przeciętnej masie dochodzącej do 17 ton. Masę większych głazów szacuje się na 45-50 ton, a największego nawet na ok. 100 ton. Jak każdy inkaski mur i te zbudowane są z niezwykłą precyzją. Poszczególne kamienie ściśle do siebie przylegają i naprawdę nie da się między nie wcisnąć nawet żyletki.
Niestety zburzone są budynki wewnętrzne, w tym koszary na 5 tysięcy żołnierzy. Przez kilkaset lat traktowano je jako budulec - źródło kamienia.

Sacsayhuaman zasłynęło w 1536 roku, gdy Inka Maco oblegał stąd w Cusco Hiszpanów pod wodzą Pizara. Kierowane przez króla Maco powstanie omal nie pokonało najeźdźców. Hiszpanie byli oblegani w stolicy przez 10 miesięcy. Twierdza Sacsayhuaman była obiektem o strategicznym znaczeniu, bo panowała nad zaopatrzeniem miasta w wodę, która płynęła stąd podziemnymi kamiennymi kanałami.

Na sąsiednim wzgórzu wznosi się posąg Chrystusa z ramionami rozpostartymi na kształt krzyża. Ufundowali go w 1944 roku imigranci z Palestyny.

Krzysztof Łoziński